SİYASAL DÜŞÜNCELER VE YÖNETİMLER (Ayferi Göze)

<![CDATA[

FRANSA VE SİYASAL YÖNETİMLERİ
1. 1789 Öncesinde Fransa
            Merkezi Devletin Kuruluşu.
Feodal düzen içersinde siyasal iktidar parçalanmıştır ama, teorik olarak Fransa’da kralon otoritesi hiçbir zaman inkar edilmemiştir. Kral bir senyördür ancak, onun vassal durumuna düşmesi her zaman önlenecektir.
XI inci yüzyıldan sonra, Fransa’da krallar iktidarlarını genişletme ve güçlendirme istediklerinde feodal beylere karşı mücadele vereceklerdir. Bu mücadelelerinde kralları şehirlerin halkı burjuvalar destekleyeceklerdir.
Kral meclis “Etats-Généraux” adını alacak olan kuruluşa dönüşecektir.
Etats-Généraux bir danışma meclisidir.
1614-1789 yılları arasında Etats-Généraux toplanmaz.
            Merkezi Mutlak Monarşi
XVI ncı yüzyılın ikinci yarısında merkezi monarşi.
Kral yasama yetkisine, yürütme yetkisine, yargı yetkisine de sahiptir.
Kralın mutlak iktidarının teorik dayanağı ilahi hukuk anlayışıdır.
Parlement’lar esas itibariyle yargı organlarıdır.
Parlament’ların kralın kararlarını ve emirnamelerini tescil etme yetkileri vardır.
XVI ncı yüzyılda Fransa’da önemli bir olay da Reform hareketi olacaktır. Mezhep savaşlarında.
                       1789 Öncesinde Sosyal ve ekonomik yapı
fransuz toplumu üç “odere” düzen yada sınıf denilen bölümden oluşmakradır.
Bunlar “soylular sınıfı”, “din  adamları sınıfı” ve “üçüncü sınıftı”.
Üçüncü sınıf “yüksek burjuvazi, “orya burjuvazi”, “küçük burjuvazi” “halk”
1789 öncesinde soylular sınıfının ekonomik durumu giderek kötüleşmektedir. Fedoal düzen toprak mülkiyeti üzerine kurulmuştu. Burjuvazinin ekonomik durumu ise giderek güçleniyor. Köylüler ise toplumun yükünü kaldıran kesimdi.
2. 1789 İhtilali
            5 Mayıs – 14 Temmuz 1789 günleri
1789 ihtilali öncesinde Fransa büyük bir mali buhran yaşamaktadır. Vergide eşitlik sağlanarak gelir açığının kapatılması olanağı aranır.
Vergi eşitliği sağlanamaz.
Kral soyluların baskısı alrtında 5 Temmuz 1788 de Etats-Généraux’yu toplayacağına söz verir ve Etats-Généraux’nun toplantı tarihi 1 Mayıs 1789 olarak belirlenir.
Üçüncü sınıfın geleceği Etats-Généraux’da uygulanacak oylama biçimine bağlıydı. Oylama temsilci hesabına göre yapılırsa tiers Etats-Généraux kararlarına hakim olacaktır, sınıf hesabına göre oylama yapıldığında ise ikiye karşı tek kalacak ve hiçbir etkisi, katkısı olmayacaktır.
15-16 Haziran günlerinde tiers, “Ulusal Meclis” olarak görevine devam etme konusunu tartışır. Bu davranış, üç sınıflı  hiyerarşik toplum yapısının ve siyasal düzenin reddi anlamına gelmektedir. Tiers bütün ulusu temsil eden tek meclis olduğunu ve vergi koyma yetkinse yani bir anlamda siyasal iktidara sahip olduğunu ilan etmiş olur. 19 Haziran’da kilise temsilcilerini 137 oya  karşı 149 oyla Ulusal Meclise katılma kararı alırlar. Kral soyluların yanında yerini almıştır.
9 temmuz 1789 da ulusal meclis kendini kurucu meclis olarak kabul eder. Kurucu Meclis üyelerinin dağıtılmaları ve tutuklanmaları olasılığı karşısında silahlanan ve ayaklanan halk Bastilli hapishanesini basarak eke geçirir, tarih 14 Temmuz 1789 dur ihtilal gerçekleşmiştir.
            İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi
İnsan ve yurttaş hakları bildirisi ulusal meclis tarafından 26 Ağustos 1789 da kabul edilir. “Toplumların uğradıkları felaketlerin ve yönetimlerin bozulmasının tek nedeni insan haklarının bilinmemesi, unutulmuş olması yada hor görülüp dikkate alınmaması olduğuna inanılmıştır.”
Bildiri modern çağın yeni kamu hukukunun ilkelerini açıklıyordu:
Ulusal egemenlik ilkesi, yasa genel iradenin ifadesi
Kuvvetler ayrılığı iradesi, doğal haklardır. Doğal hakları ise özgürlük, mülkiyet, güvenlik ve baskıya karşı direnmedir.
3.         1789-1848 Birinci Cumhuriyet
arzulanan siyasi rejim sınırlı bir monarşi rejimidir kralın iktidarının ulusun temsilcilerinin iktidarı ile sınırlanması söz konusudur. Federalizmin reddidir.
1791 anayasası yasama ve yürütme organları arasında katı bir kuvvetler ayrılığı ön görülmüştür.
1791 anayasasının öngördüğü sistem İngiliz parlamenter sisteminden çok Amerikan sistemini andırıyordu öngörülen düzen Roussaeu örneği bir siyasal rejim değil, daha çok Montesquieu tipi sınırlı bir monarşi meşruti monarşi idi.
            Birinci Cumhuriyet İlanı
 Ulusak konvansiyon, 20 Eylül 1792 de toplanır . ilk iş olarak ta krallığı kaldırı ve cumhuriyeti ilan eder. Eski düzenin yıkılması ile çıkarları bozulan sınıflar, soylular kilise devrimine karşıdır, öte yandan devrim ilkelerini Avrupa’nın mutlak monarşilerini korkutmaması olanaksızdır.
Avusturya ve Rusya, 1791 de Fransa’da monarşinin tekrar kurulması gerektiğini, Tillnitz Bildirisi ile açılar. 1792 de meclis Avusturya ya savaş açar. Avusturya’nın müttefiki Rusya’da savaşa katılır.ulusal konvansiyon döneminde Fransa, çok hızla gelişen ve değişen siyasal olaylara sahne olur. İlk aşamada konvansiyon, yasama ve yürütme elinde toplar. 1793 yılının ilk aylarında İngiltere, İspanya, holllanda, Napoli, Toscana, Venedik, Papalık Fransa’ya karşı savaşa girerler. Savaşın başlarında durum  Fransa için pek parlak değildir, ama sonra Fransa zafer üstüne zafer katacaktır.
“Kamu Selameti” ilkesi her şeyin, insan haklarının ve özgürlüklerinin de üstünde tutulacaktır. İkinci aşamada ulusal konvansiyon döneminde bütün yetkilerin tek bir kişiye Robespierre’e geçeceği görülür.

<

div class=”GvdeMetniGirintisi21″>Üçüncü a]
]>

Comments

facebook'ta yorum yazın

fikrin nedir?