Mîzânü’l – Hakk Fî İhtiyâri’l Ehakk – Kâtip Çelebi

Kâtip Çelebi Mîzânü’l – Hakk Fî İhtiyâri’l Ehakk (En Doğruyu Seçmek İçin Hak Terazisi – En Doğru Olan Tercih Konusunda Hak Ölçü) adlı eserinde müspet ilimler ve felsefenin, din ilmi ile uzlaştırmasını yapmaktadır. Kâtip Çelebi bir karar verilirken her iki konununda karar verici tarafından iyi bilinmesi konusunu anlatmaktadır. Burada Abbasiler devrinde müspet ilime değer verildiğini ancak Osmanlı döneminde ise medreselerden bu ilimin çıkartıldığını ve bunun yanlış odluğunu belirtir. Dönemi itibari ile Kâtip Çelebinin bu eseri iyi mi kötümü diye bir çok tartışmalara sebep olmuş. Kâtip Çelebi eserinde bir çok olayı örnek vererek aydınlatmaya da çalışmış. Kâtip Çelebi, eserinde dönemde yer etmiş münakaşalı meseleleri ele almakta.. Bunlardan bazıları, Hızır’ın Hayatı, Firavun’un imanı, musiki dervişlerin dönerek zikri, ezandan sonra salâ vermek, bid’atlar, kabir ziyaretleridir. Bu yazılar günümüzde bile okunması ve kaale alınması gereken konulardır. Aslında burada gördüğümüz şey ne kadar yerimizde saydığımızdır. Sürekli aynı konularda hala tartışmalara düşüyoruz. Oysaki Kâtip Çelebi bunun usulünü yüz …

Kabusnâme – Keykâvus

Uzun zamandır okunanlar listesinde beklemekte. Tabi bu kitabı okumak okuduğunu anlamaya çalışmak zor benim için. Kitabı Orhan Şaik Gökyay derlemiş. Ancak derlerken günümüz Türkçesini pek fazla kullanmamış. Bu sebepten anlayamadığım kelimelerin sayısı fazla olduğu için kitap değil. Kabusnâme bir nasihat kitabı. Kitap, 1082 yılında Kûhistan sultanı İskender bin Kavuş tarafından Farsça olarak oğlu Gilan Şah’a nasihat olması için yazılır. İçindeki bilgiler o kadar değerlidir ki kitap yüz yıllar sonra bile okunmaya devam eder. Bir çok devlet adamı, padişah tarafından kendi dillerinine çevirtilir. Kitap Osmanlıcaya ise Sultan II. Murad döneminde çevrilir. Kitabı çeviren ise Mercimek Ahmed’dir. Bir gün kitabı Sultan II. Murad’ın elinde görür, II. Murad kitabın iyiliğinden güzelliğinden bahseder ancak Osmanlıca iyi bir çevirisinin olmadığını belirtir. Bunun üzerine Mercimek Ahmed kitabı çevirmeye başlar. Kitabın aslının nerede olduğu hakkında rivayetler var. Bazı eski kopyaları da mevcut. Eser 44 bölümden oluşturmaktadır ve her bölüm farklı konularda nasihatler vermektedir. Bazı nasihatler ise şöyle: Tatlı dille konuş Ey …

Back to Top